Gelukkige minuten
klik om een oordeel te geven!
In Leer ons stil te zitten van Tim Parks kwam ik de volgende passage tegen: ‘Als ik een schilderij of een film bekeek, probeerde ik meteen het mooie en lelijke ervan in woorden uit te drukken. Mijn geest dreunde meteen een recensie, of een kritisch essay, op. Het leuke voor mij aan het bekijken van films en schilderijen waren juist die verbale bezigheden na afloop. En zelfs tijdens het kijken. Ik schreef de recensie tijdens de film, terwijl ik naar het schilderij keek. Alles moest via taal beleefd worden of het was niet beleefd […] Hierin verschilde ik, denk ik, niet veel van die ongelukkige mensen die niet echt op vakantie zijn geweest als ze geen foto’s gemaakt hebben.’
Een en al spanning
Tim Parks, taal is een obstakel, meditatieDoor Marco Kamphuis - 07-07-2011 - 2 reacties
klik om een oordeel te geven!
In Leer ons stil te zitten van Tim Parks kwam ik de volgende passage tegen: ‘Als ik een schilderij of een film bekeek, probeerde ik meteen het mooie en lelijke ervan in woorden uit te drukken. Mijn geest dreunde meteen een recensie, of een kritisch essay, op. Het leuke voor mij aan het bekijken van films en schilderijen waren juist die verbale bezigheden na afloop. En zelfs tijdens het kijken. Ik schreef de recensie tijdens de film, terwijl ik naar het schilderij keek. Alles moest via taal beleefd worden of het was niet beleefd […] Hierin verschilde ik, denk ik, niet veel van die ongelukkige mensen die niet echt op vakantie zijn geweest als ze geen foto’s gemaakt hebben.’
Vooral die laatste vergelijking van Tim Parks trof me, omdat ik wel eens spot over mensen die uitgerekend op het hoogtepunt van hun buitenlandse reis - laten we zeggen oog in oog met de wonderbaarlijke Dom van Florence - een fototoestel tussen zichzelf en de werkelijkheid plaatsen. En dat terwijl ik zelf op reis iedere avond koortsachtig mijn aantekenboekje vol krabbel. Ik heb, denk ik, onvoldoende beseft dat taal - net als het fototoestel - behalve een gevoelig registreerinstrument ook een obstakel is, een belemmering voor de zuivere ervaring. Tim Parks: ‘De ervaring zelf was niet belangrijk, maar de ervaring zoals die beschreven was.’
Dat taal soms een obstakel is, merkt Tim Parks tijdens zijn oefeningen in meditatie. Het is bijna ondoenlijk de woordenstroom in ons hoofd het zwijgen op te leggen. Waarom iemand dat zou willen proberen, en dan ook nog zo’n verstokte rationalist als deze Engelse, in Italië woonachtige schrijver, legt hij uit in Leer ons stil te zitten. Het is het verslag van een urologische aandoening die door geen enkel regulier medisch onderzoek aan het licht wordt gebracht, maar evengoed Parks’ leven vergalt. De scepticus kan er uiteindelijk niet omheen: lichaam en geest zijn één. De auteur is ‘één bonk zenuwen, een slechte houding en slechte gewoonten.’
‘Was het mogelijk om mezelf grondig te veranderen? Was het mogelijk om op eenenvijftigjarige leeftijd dit nerveuze, door taal gedreven gedrag af te leren?’ Dat het beantwoorden van die vraag het allerbeste in de schrijver Tim Parks naar boven haalt, is slechts een van de paradoxen in dit belangrijke boek. Als ik zijn redacteur was geweest, had ik alleen wel opgemerkt dat die talloze cursiveringen een restant suggereren van de spanning die hij hoopte te hebben afgelegd.
Tim Parks, Leer ons stil te zitten. Vertaald door Lidy Pol. De Arbeiderspers. 317 blz., euro 18,50
2 Reacties op Een en al spanning
Janneke Vloet
op 18-08-2011 om 15:18
VC
op 12-08-2011 om 13:49
Reageren
Inloggen
Wachwoord vergeten
|
|
|
 |
Marco Kamphuis | |
| Woonplaats: | Utrecht | |
| Beroep: | Schrijver | |
| Blogs: | 8 | |
Vorige posts
De grootste zonde
Het nieuwe jaar is nog maar net begonnen, en nu heb ik al weer een prachtig boek in handen: Alle gedichten van Jorge Luis Borges, een titel die hoge ogen gooide op de eindejaarslijstjes van literatuurcritici. Poëzie vertalen is een lastige,...De beloofde vrouw
Voor mijn generatie is een liefdesrelatie die een leven lang duurt een zeldzaamheid. We hebben achtereenvolgens (heel soms gelijktijdig) meerdere relaties die weken, maanden of tientallen jaren standhouden. Als we halverwege onze levensweg terugkijken op...De zwangere man
Omstreeks 1300 vermeldt Marco Polo in het beroemde verslag van zijn reis naar China een eigenaardigheid van de bewoners van de provincie Jinxi: wanneer een vrouw er een kind heeft gebaard, is het haar man die veertig dagen in bed blijft liggen. Sindsdien...Seks, geen liefde
Vlak voor zijn vijftigste jaar, schrijvend aan Anna Karenina, raakte Lev Tolstoj in een diepe geestelijke crisis. Hij zocht steun in het christelijk geloof, waar hij een persoonlijke, anarchistische invulling aan gaf. De wereldberoemde auteur verwierp...Ontroering
Het gezwam op Radio 4 heeft als voordeel dat ik naast WDR 3 ook Klara ontdekt heb. Op laatstgenoemde zender hoorde ik afgelopen week iets wat ik wel kende, maar niet meteen kon thuisbrengen. Toen tot me doordrong dat het Mahlers lied ‘Ich bin der...» Bekijk alle posts van Marco Kamphuis (8)
Laatste reacties
Gelukkige minutenDe beloofde vrouw
5 maanden geleden door Paul
Gelukkige minuten
Een en al spanning
9 maanden geleden door VC
Gelukkige minuten
Ontroering
14 maanden geleden door Hendrik
Gelukkige minuten
Kunst kopen
15 maanden geleden door CV