‘Originele’ Wittgenstein: 100 duizend euro

dinsdag 22 maart 2005De drukproeven van het 'andere boek' van Ludwig Wittgenstein - het Wörterbuch für Volksschulen - zijn te koop voor 100 duizend euro.  

Een van de vele misverstanden over het gemystificeerde leven van de geniale Oostenrijkse filosoof Ludwig Wittgenstein is dat hij bij leven slechts één boek publiceerde:  de Tractatus Logico-Philosophicus (1921). Er is er namelijk nog één, het Wörterbuch für Volksschulen, dat in 1926 het leven zag. De Londense antiquariaat Bernard Quaritch is eigenaar van de drukproeven - inclusief annotaties van Wittgenstein zelf - en doet ze nu van de hand voor 100 duizend euro. De drukproeven zelf zijn momenteel te bezichtigen op de boekenmarkt van San Fransisco.
Wittgenstein schreef het woordenboek speciaal voor de Oostenrijkse kinderen waar hij in de jaren twintig les aan gaf, omdat ze geen geld hadden voor dure woordenboeken. De toewijding is saillant, omdat uit Wittgensteins jaren als schoolmeester vooral bekend is dat hij zijn leerlingen ongeduldig en hardhandig behandelde. Toch is het niet verrassend, want Wittgenstein zag in een ondogmatisch schoolsysteem een manier om oorlog te voorkomen. Wittgenstein diende in de Eerste Wereldoorlog het Duitse leger, en gaf na de oorlog zijn familiefortuin weg om zich als leraar te vestigen op het Oostenrijkse platteland.
Aan de zeldzame originele geschriften van Wittgenstein hangt een pittig prijskaartje. Een van zijn notitieboeken werd aan de nationale bibliotheek van Oostenrijk verkocht voor 700 duizend euro. Brieven leveren bij veilig bedragen op van 3000 tot 9000 euro. 

Elselien Dijkstra