(On)bewust (a)sociaal?

dinsdag 21 april 2009De Britse cultuurcriticus Theodore Dalrymple kritiseert de SIRE-campagne tegen ‘onbewust asociaal gedrag’.

Volgens hem gedragen veel Nederlanders zich juist bewust asociaal. In Voorbij het dikke-ik analyseerde filosoof Harry Kunneman de opmars van lomp, egoïstisch en zelfingenomen gedrag.

Wat vindt u van Dalrymples kritiek?
Kunneman: ‘Dalrymple heeft een punt. Het dikke-ik is ervan overtuigd het recht te hebben om zich dik te maken en te doen waar het zin in heeft. De kern van het probleem is dat lomp gedrag tegenwoordig niet zozeer asociaal gedrag is, maar eerder sociaal gedrag: het wordt op talloze manieren voorgedaan door een breed scala van publieke figuren, die daarmee nieuwe sociale normen en waarden gestalte geven.’

Wat kunnen we hier tegen doen?
‘Zo’n SIRE-campagne zal weinig helpen, net zomin als het cynisme en de elitaire cultuurkritiek van Dalrymple. Hij pleit voor een herwaardering van de beschavingsidealen van de hogere cultuur, idealen zoals ijver, ironie en zelfbeheersing. In plaats van dikke-ik-gedrag te veroordelen vanuit een elitair standpunt, moeten we de ervaring bevorderen dat een leven als een dik-ik uiteindelijk kraak noch smaak heeft. Het gaat er dus om rijkere vormen van leven toegankelijk te maken.’

Johan Olsthoorn

Het artikel van Dalrymple verscheen in NRC Handelsblad, 8 april 2009 
Voorbij het dikke-ik. Bouwstenen voor een kritisch humanisme, door Harry Kunneman, uitg. SWP, 288 blz., € 24,-