Twist over intieme notities Barthes

dinsdag 10 februari 2009Wat zou de schrijver zelf gewild hebben? Die vraag komt op nu er in Frankrijk een controverse woedt rondom de nalatenschap van filosoof en literatuurcriticus Roland Barthes (1915-1980).

Binnenkort worden persoonlijke notities van Barthes gepubliceerd door zijn broer Michel Salzedo. Een voormalig uitgever en vriend van de filosoof, François Wahl, noemt deze publicatie ‘een uitglijder’. Deze zou Barthes’ privacy schenden.

Barthes schreef de bewuste notities in de jaren zeventig, naar aanleiding van de dood van zijn moeder. Zijn reflecties op dit persoonlijk verlies zouden belangrijk zijn voor het begrip van Barthes’ intellectuele ontwikkeling, meent zijn broer, die de rechten claimt op de aantekeningen. Wahl betwijfelt dit: volgens hem betreffen het puur persoonlijke notities. Zijn bezorgdheid over Barthes’ privacy is overigens twijfelachtig; eerder gaf hij een erotisch dagboek uit van Barthes.

Zou Barthes zelf aanstoot nemen aan de publicatie? Deze vraag is ironisch in het licht van zijn beroemdste werk, De dood van de auteur (1967). In dit essay beweert de filosoof dat de betekenis van een tekst bepaald wordt door de lezer, niet door de schrijver. De intenties van de auteur zijn niet uit de tekst op te maken.

Johan Olsthoorn

Meer over de notities van Barthes: www.liberation.fr

‘De dood van de auteur’ staat in Het werkelijkheidseffect van Roland Barthes