Twist over schedel van Descartes

dinsdag 20 januari 2009‘Het is wonderbaarlijk dat Descartes’ overblijfselen nog steeds zoveel controverse opleveren, omdat ook zijn spirituele erfenis al 350 jaar lang onenigheid en verwarring zaait.’ Russell Shorto, auteur van het onlangs verschenen De botten van Descartes reageert op een twist over de mogelijke verplaatsing van de schedel van René Descartes. 

De Franse premier François Fillon schaarde zich onlangs achter het voorstel de schedel te verhuizen naar de school waar Descartes (1596-1650) op gezeten heeft. Deze school staat in La Flèche, een klein dorpje in Sarthe in het noordwesten van Frankrijk – overigens ook de streek waar Fillon vandaan komt. De voorgestelde verhuizing wordt hevig betwist. Tegenstanders willen dat de resten niet langer van de ene naar de andere tentoonstelling gesleept worden. De schedel zou bij het lichaam gezet moeten worden, uit respect voor de denker.
Op dit moment zijn beide namelijk gescheiden; Descartes’ schedel is in een Parijs museum beland, en zijn lichaam in de de Parijse kerk Saint-Germain. Deze scheiding is overigens ironisch in het licht van Descartes’ invloedrijke stelling dat lichaam en geest twee verschillende substanties zijn. Maar het is de voorlopige uitkomst – zoals beschreven in het boek van Shorto – van 350 jaar gesol met de botten van de filosoof. Die botten zijn door de eeuwen heen gestolen, vervalst, aanbeden, bestudeerd en gescheiden.

Johan Olsthoorn

Meer over de controversiële verplaatsing: www.theguardian.co.uk
Het boek van Russel Shorto: De botten van Descartes, Mouria, 320 blz., € 22,50