De Filosofie Nacht

 

Op 13 april 2012 vindt de 11e editie van de Filosofie Nacht plaats in Felix Meritis, Amsterdam. 

Dit keer staat de Nacht in het teken van 'De Ziel'
Vrijdag 13 april 19:30-02:30
Felix Meritis, Amsterdam

Download het programma (pdf)
 

Bestel Tickets 
(Abonnees van Filosofie Magazine krijgen € 5,- korting. Om een kortingscode te bemachtigen, stuur een mailtje met uw naam naar  filomag@veenmagazines.nl)


De Filosofie Nacht is uitverkocht! Er toch bij zijn?

Met een Late Night Ticket van €17,50- bent u welkom na 23:00 uur


Het programma vanaf elf uur:

• Colleges over Descartes en philosophy of mind

• René ten Bos en Erno Eskens over de dierenziel

• Frédéric Lenoir – Handleiding voor een evenwichtige geest en een kalm gemoed

• Oosterse filosofie met Jan Bor

• De ziel van het existentialisme – Frank Meester zingt & vertelt

• Dolende zielen met o.a. Désanne van Brederode, Marjolijn van Heemstra – hebben wij God nodig?

• Stand-up Philosophy met Bert Keizer, Marli Huijer, René Gude en Daan Roovers

• Café Philo – filosoferen onder de sterrenhemel

• ‘De ogen zijn de spiegel van de ziel’ - gemaskerd zoeken op het Soul Masqué van Brandstof



En ook:
Twitterwedstrijd #FiloN8
Live opnames van Het Filosofisch Kwintet (Clairy Polak & Ad Verbrugge)
Loungen & drinken met filosofen in het Soul Café

 

Bij de live uitzending van Het Filosofisch Kwintet dat tijdens de Filosofie Nacht in de Zuilenzaal wordt opgenomen, mag publiek aanwezig zijn! Helaas zijn de plaatsen beperkt en is in- en uitloop tijdens de uitzending niet mogelijk. Vindt u het leuk om van 23:30 tot 01:00 bij de uitzending aanwezig te zijn? Geef u dan op door een mailtje te sturen naar: info@maandvandefilosofie.nl o.v.v.  Publiek Het Filosofisch Kwintet

Live uitzending in Felix Meritis en op Nederland 1
00:00-01:00
 

 

De Ziel, bestaat die?
Dick Swaab, Bert Keizer en Marc Slors gaan met elkaar in debat o.l.v Maureen Sie

                                                                                                                                                

Bert Keizer is filosoof en verpleeghuisarts. Zijn ervaringen als arts vormen de basis voor zijn columns in Trouw en Medisch Contact. In zijn laatste boek, Onverklaarbaar bewoond, betoogt hij dat onze hersenen bepalen wie we zijn, maar dat we evengoed een geest hebben die daar betekenis aan geeft. Ook schreef hij over Ludwig Wittgenstein, met wie hij zijn essay voor de Maand van de Filosofie 2012 inleidt: ‘Het menselijk lichaam is het beste beeld van de menselijke ziel.' 

 

 

Beter begrijpen wie je bent betekent voor hersenonderzoeker Dick Swaab: begrijpen dat we ons brein zijn. Swaab hekelt de kritiek dat een neuroloog zich niet mag bemoeien met filosofische en psychologische onderwerpen. Dertig jaar lang was hij directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek, tegenwoordig is hij hoogleraar aan de Zhejiang University Medical School in Hangzhou, China en mag hij zich bestseller-auteur noemen. 

                        

  Foto Tessa Posthuma de Boer

Marc Slors is hoogleraar cognitiefilosofie. Hij publiceerde internationaal artikelen en boeken op het gebied van persoonlijke identiteit, sociale cognitie, mentale veroorzaking en vrije wil. Slors doceert aan studenten in de opleidingen filosofie, psychologie en cognitieve neurowetenschap. Tijdens de Maand van de Filosofie verschijnt Dat had je gedacht! (Uitgeverij Boom), een beschouwing over neurowetenschap, bewustzijn en vrije wil.

  

 

     De Dichter en Denker des Vaderlands ontmoeten elkaar op de Nacht

Onder leiding van presentator Wim Brands gaan de Dichter en Denker des Vaderlands voor het eerst met elkaar in gesprek. Hoe staat het ervoor met de ziel van Nederland en haar burgers? Hoe, zoals Ramsey Nasr het verwoordt ‘klopt ons hart, hoe zwelt ons bloed'?

Ramsey Nasr is Dichter des Vaderlands. Gebeurt er iets opmerkelijks in het land, dan dicht hij erover. Zo schreef hij over de ‘damschreeuwer’, de aanslag op de koningin in Apeldoorn en de uitzetting van Mauro. Vorig jaar verscheen zijn dichtbundel Mijn nieuwe vaderland. Gedichten van crisis en angst. Nasr acteert en regisseert ook, maar hoe hij zich ook inzet, zijn werk is altijd maatschappelijk betrokken.
  

Foto Keke Keukelaar

 Presentator Wim Brands

Filosoof Hans Achterhuis is Denker des Vaderlands. In Trouw reflecteert hij op actuele vraagstukken en maatschappelijke ontwikkelingen. Vorig jaar won hij de Socrates Wisselbeker met De utopie van de vrije markt. In zijn werk komen vooral sociaal filosofische thema’s aan bod zoals ontwikkelingshulp, welzijnswerk, schaarste en technologie. Ook schrijft hij columns voor Filosofie Magazine.

Internationaal

Wat is de zin van het leven? Hoe kunnen we slagen in het leven? En: Hoe kunnen we werkelijk gelukkig worden? Deze vragen komen altijd weer terug, zegt de Franse filosoof, romancier en godsdiensthistoricus Frédéric Lenoir. Zo ook in zijn eigen werk. Niet voor niets heet zijn - naar eigen zeggen - meest toegankelijke, maar ook 'meest nuttige' werk: Handleiding voor een evenwichtige geest en een kalm gemoed. Op de Filosofie Nacht wordt hij geïnterviewd door Margot Dijkgraaf.
 Foto Freerik Nebinger

 

De Britse filosoof Ray Monk schreef de veelgeprezen biografie Ludwig Wittgenstein. Portret van een gekwelde geest.Hij doceert aan de universiteit van Southampton in Engeland en is vooral thuis in de analytische en systematische filosofie, maar houdt zich ook bezig met de filosofische inzichten die we kunnen verwerven door het lezen en schrijven van biografieën: een praktische levenswijsheid die niet in theorie te vatten is. Sjoerd de Jong (NRC) interviewt hem. Volg het leven van Wittgenstein in 600 Tweets: @wittgtweet

 

Interviews

 

 

Geesten bestaan niet, maar op televisie is paranormale hulp hartstikke populair. Filosoof Angela Roothaan onderzoekt deze ambivalente verhouding van de moderne mens tot het verschijnsel geesten. In plaats van geestengeloof te beschouwen als iets exotisch dat in arme en onderontwikkelde landen voorkomt, poneert haar boek Geesten een kritisch zelfonderzoek van het moderne denken. Lisa Doeland (Felix&Sofie) interviewt haar.

 

De Vlaamse schrijver Yves Petry studeerde wiskunde en filosofie. Met De maagd Marino won hij de Libris literatuurprijs 2011. In deze roman daagt Petry de lezer uit om mee te leven met een personage die zijn ziel om ondoorgrondelijke redenen aan de duivel lijkt uit te leveren. Op de Filosofie Nacht gaat hij met Boeken (VPRO) presentator Wim Brands in gesprek.

Foto Keke Keukelaar


 

Het Filosofisch Elftal

Populisme, ritueel slachten, sinterklaasgeloof, The Voice of Holland Kids; de filosofen uit Trouws Filosofisch Elftal kunnen met elk onderwerp uit de voeten. Normaal gesproken alleen in de krant, dit jaar voor het eerst live tijdens de Filosofie Nacht.

De selectie: René Gude, Bas Haring, Joke Hermsen, Marli Huijer, Sabine Roeser en Désanne van Brederode. spelleider: Marc van Dijk.

Het Filosofisch Kwintet
over de ziel van de verzorgingsstaat
 

 Tot 2010 presenteerde journalist Clairy Polak het actualiteitenprogramma NOVA. Datzelfde jaar kreeg ze de Sonja Barend Award voor het beste televisie-interview. Als presentatrice van Het Filosofisch Kwintet (HUMAN) hoeft Polak minder fel van leer te trekken, maar is ze niet minder scherp. In de live uitzending op de Nacht onderzoekt Polak samen met Ad Verbrugge de ziel van de verzorgingsstaat. 

Foto Inger Hollebeek

 

Filosoof Ad Verbrugge doceert aan de Vrije Universiteit Amsterdam en werkt momenteel aan zijn boek Staat van Verwarring. Hij is gepromoveerd op Heidegger, maar houdt ook van Hegel, Aristoteles en Spengler. Samen met Clairy Polak presenteert hij het praatprogramma Het Filosofisch Kwintet (HUMAN) dat tijdens de Filosofie Nacht om 00:05 live wordt uitgezonden vanuit Felix Meritis.

Foto Annelies de Korver

Te gast zijn: Jan Willem Duyvendak, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Albert Jan Kruiter, die onderzoek doet naar de inrichting van een op waarden gefundeerde verzorgingsstaat en Ingrid Robeyns. Zij is Professor Practical Philosophy aan de EUR.
Ook wordt de winnaar van de Socrates Wisselbeker 2012 live op televisie bekendgemaakt!

Live uitzending in Felix Meritis en op Nederland 1
00:00-01:00

Bij deze live uitzending mag publiek aanwezig zijn! Helaas zijn de plaatsen beperkt en is in- en uitloop tijdens de uitzending niet mogelijk. Vindt u het leuk om van 23:30 tot 01:00 bij de uitzending aanwezig te zijn? Geef u dan op door een mailtje te sturen naar: info@maandvandefilosofie.nl o.v.v.  Publiek Het Filosofisch Kwintet 
 

 

Zielsverwantschap, twee zielen één gedachte of toch gewoon een hormonale opvlieging?

Jan Drost, Stine Jensen, Mark Mieras & Coen Simon over de liefde
 

Schrijver en filosoof Jan Drost betoogt in zijn boek Het romantisch misverstand dat we anders moeten denken over liefde. ‘Het gevoel als leidraad, daar wil ik mee afrekenen.’ Onze ziel gaat bij Drost niet vrijuit: ‘Jezelf beteugelen kan ook een vorm van vrijheid zijn. Zoals Plato zegt: je moet niet zeggen dat je paarden goed of slecht zijn, jij moet ze zelf richting geven.’

 

 

Foto Keke Keukelaar

We denken dat we verliefd worden op iemands geest, maar is dat ook zo? Mark Mieras is wetenschapsjournalist en auteur van Liefde. Wat hersenonderzoek onthult over de klik, de kus en al het andere en onderzoekt de lichamelijke processen die bij het gevoel van zielsverwantschap horen. Want het zijn uiteindelijk je hersenen die je grote liefde selecteren, zegt Mieras.

 

   

Stine Jensen is filosoof, literatuurwetenschapper en columniste voor Filosofie Magazine. Vorig jaar schreef Jensen Echte vrienden, het essay voor de Maand van de Filosofie. Dit jaar is ze druk met Dus ik ben 2, het vervolg op haar bestseller boek Dus ik ben. Ook het gelijknamige televisieprogramma (HUMAN), waarin Jensen op zoek gaat naar de filosofische wortels van onze identiteit, krijgt een vervolg dat in april 2012 van start gaat.

‘Wat is er verrijkend aan de opvatting dat wij ons brein zijn?’ Die vraag stelt filosoof Coen Simon zich in een interview met Trouw. ‘Mark Mieras zoemt in op het brein, op de stofjes in het brein die veranderen als je verliefd bent. Dat bewijst volgens Mieras dat liefde echt bestaat.’ Maar volgens Simon negeert zo'n benadering het belang van onze persoonlijke ervaring. Binnenkort verschijnt zijn nieuwste boek Wachten op geluk.
Zijn vorige boek  En toen wisten wij alles. Een pleidooi voor oppervlakkigheid is genomineerd voor de Socrates Wisselbeker 2012.
 

Foto Reyer Boxem

Met vijf miljoen kijkers is de invloed van Boer zoekt Vrouw enorm. Het televisieprogramma bepaalt hoe we over liefde denken en wat tot ‘het normale’ behoort. In haar recent verschenen boek Echte boer zoekt dito vrouw toont filosofe Eva-Anne Le Coultre hoe Boer zoekt Vrouw ons ongemerkt opvoedt in de liefde, in het praten over onze gevoelens en in onze opvattingen over mannen en vrouwen, ouderschap, en stad en platteland. ‘Gewoon jezelf zijn’ lijkt de succesformule en ‘authenticiteit’ is een marketingterm geworden.

 

 

Willem Schinkel is socioloog. In 2007 verscheen zijn boek
Denken in een tijd van sociale hypochondrie waarin hij een maatschappij beschrijft die zichzelf, door een teveel aan zelfanalyse, allerlei kwalen toedicht. We zijn bang voor terrorisme, bezorgd om cultuur en integratie. Nederland is onzeker van zichzelf: we weten niet meer waar we naartoe moeten of wie we zijn. Op de Nacht vragen we Schinkel: hoe moet het verder met die onzekere ziel?

Foto Evelien Kums

 

Tijd voor de ziel
Gesprek over onze chronische onrust en gebrek aan tijd o.l.v. journalist Colet van der Ven

Filosofe en schrijfster Joke J. Hermsen schreef in haar bestseller Stil de tijd over het belang van innerlijke rust. In haar essay Windstilte van de ziel betoogt ze dat de ziel zich laat kennen in de ‘windstilte’, in het stilstaan, maar evenzeer in het bewegen, het naar buiten gaan en de wereld in trekken. In een interview met Filosofie Magazine adviseert Hermsen: ‘We moeten meer de tijd nemen voor dingen, om de ziel te herontdekken.’

Journalist Koen Haegens onderzoekt in Neem de tijd wat er met onze tijd is gebeurd. Wat is het verband tussen de tijdsdiscipline van de middeleeuwse kloosters en de 24-uurshectiek van Schiphol? Wat betekende de komst van de eerste wasmachine voor zijn grootouders op de boerderij? Hoe vrij beschikken wij in het liberale westen eigenlijk over onze tijd? Haegens verdiept zich in de oorsprong van onze voortdurende haast en stress en vertelt hij hoe we tijd weer de baas kunnen worden. Alvast weten welk tijdstype u bent? Doe de test!